Jak wiecie, od niedawna (01.07.2015) funkcjonuje nowa Ustawa o Obligacjach. Z tej okazji otrzymałem do przeczytania książkę: “Ustawa o Obligacjach. Komentarz praktyków” autorstwa Joanny Krzyżkowskiej, Alicji Piskorz, Bartłomieja Stępnia i Przemysława Szpytka. 
Przeczytałem lekturę (a czyta się ją stosunkowo lekko, jak na fakt, że jest to komentarz do Ustawy o Obligacjach) i poniżej prezentuję garść wybranych wniosków dotyczących ustawy, oczywiście koncentrując się na praktycznych informacjach dotyczących inwestorów indywidualnych.
 

Zakaz przenoszenia praw z obligacji po terminie wykupu

 
Jeżeli emitent w terminie wykupu nie dokona wykupu obligacji, inwestor nie ma prawa przenieść ich własności na inny podmiot. Zatem inwestor dysponujący niewielką ilością obligacji, których termin wykupu upłynął, nie ma możliwości ich sprzedaży w celu np. minimalizacji dalszych kosztów (sądy, egzekucja – przy kilku sztukach obligacji korporacyjnych cały proces windykacji mija się z celem ze względu na koszty) lub “zarezerwowania” straty podatkowej. Niestety takie rozwiązanie moim zdaniem trudno nazwać korzystnym dla inwestorów indywidualnych.

Do oprocentowania obligacji nie stosuje się przepisów o odsetkach maksymalnych

 

 
Przepis o ograniczeniu odsetek maksymalnych zasadniczo miał chronić interesy dłużników indywidualnych (np. korzystających z pożyczek od parabanków), dobrze, że obecnie wykluczono z niego emitentów obligacji. Wcześniej z opcji zmniejszenia oprocentowania obligacji skorzystał np. Europejski Fundusz Medyczny, który obniżył oprocentowanie wyemitowanych obligacji korporacyjnych.

Obligacje podporządkowane

 

 

Temat ostatnio jest nośny, gdyż emitentem obligacji podporządkowanych są banki, w tym będący w centrum uwagi inwestorów z Catalyst Getin Noble Bank, zatem kilka słów o obligacjach podporządkowanych.
Obligacje podporządkowane są to obligacje, z których wynikające wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji emitenta będą zaspokojone po zaspokojeniu wszystkich innych wierzytelności przysługujących wierzycielom wobec emitenta – mówiąc potocznie – na samym końcu kolejki. Z ciekawostek, Ustawa o Obligacjach nie określa, jak postępować, gdy w postępowaniu upadłościowym występuje kilka serii obligacji podporządkowanych, czy wierzytelności z tego tytułu powinny być zaspokajane w równych częściach, czy np. od najstarszych.
Obecnie obligacje podporządkowane mogą być emitowane także przez “standardowych” emitentów – nie muszą to być banki. 
Autorzy publikacji “podrzucają” jeszcze jeden ciekawy wątek – obligacje podporządkowane mogłyby być wykorzystywane przez emitentów w ramach budowania ich wiarygodności. Jeżeli spółka wyemitowałaby obligacje podporządkowane (dodatkowo bez możliwości ich wcześniejszego wykupu :)), które objęliby członkowie zarządu / udziałowcy, z pewnością wpłynęłoby to pozytywnie na jej postrzeganie przez indywidualnych inwestorów (przychodzi mi do głowy Kerdos, gdzie prezes deklarował objęcie sporej części emisji obligacji korporacyjnych, mogłaby być to oddzielna emisja o charakterze podporządkowanym). Ciekawe czy takie obligacje pojawią się u nas na rynku, jak obstawiacie?

Obligacje wieczyste

 

To obligacje niepodlegające wykupowi, a uprawniające obligatariusza do otrzymywania odsetek przez czas nieoznaczony. Kto będzie pierwszy? :). Czy na Catalyst jakiś emitent przetrwa przez czas nieoznaczony? 🙂

Administrator zabezpieczeń, hipoteki, zastawu

 

Inwestorzy indywidualni zasadniczo wiedzą, na czym dotychczas polegała funkcja administratora – gdy był potrzebny to już go nie było (wypowiedział umowę) lub żądał dodatkowych pieniędzy na rozpoczęcie egzekucji z majątku emitenta. W tym kontekście zmiany wprowadzone przez Ustawę są bardzo dobre dla obligatariuszy – administrator nie może zrezygnować (uciec) do czasu zawarcia umowy przez emitenta z nowym administratorem. 
Skutkiem ubocznym powyższej sytuacji, moim zdaniem, będzie fakt żądania przez administratora wpłaty przez emitenta (np. na rachunek zastrzeżony) odpowiednich środków na pokrycie kosztów ewentualnej egzekucji, co oczywiście uchroniłoby inwestorów indywidualnych przed ewentualnymi dopłatami (patrz powyżej przypadek spółki VIG). Takie sytuacje wpłat kaucji już mają miejsce (np. w przypadku spółki Regis) i to jest kierunek (zwłaszcza przy mniejszych spółkach, bo przy większych zakładam, że na egzekucję “zrzuciłyby się fundusze posiadające obligacje), który inwestorzy indywidualni powinni popierać. Czyli jak emitent zawiera umowę z administratorem nie zapewniając środków na ewentualną egzekucję (warto to sprawdzać) to obligacje lepiej traktować jako niezabezpieczone.
 
Cytat z książki: “w praktyce bowiem brak możliwości lub woli poniesienia takich kosztów przed administratora blokuje dochodzenie należności od emitenta”.

Przedterminowy wykup obligacji ze względu na zwłokę lub opóźnienie emitenta

 

Jeżeli emitent dopuszcza się zwłoki, czyli świadomie nie wykonuje w terminie zobowiązań z tytułu obligacji (np. wypłata odsetek), obligacje te podlegają natychmiastowemu wykupowi na żądanie obligatariusza. Jeżeli emitent dopuszcza się opóźnienia (opóźnienie w odróżnieniu od zwłoki jest niezależne od emitenta – np. awaria systemów informatycznych banku) w realizacji zobowiązań z obligacji nie krótszego niż 3 dni, takie obligacje również podlegają natychmiastowemu wykupowi na żądanie obligatariusza.
Jest jedno ale – jeżeli emitent przed złożeniem przez obligatariusza żądania przedterminowego wykupu spełni świadczenie, z którym zalegał, to obligatariusz przestaje być uprawniony do żądania wykupu obligacji (chyba, że zdążył już złożyć żądanie wykupu).
 

Podsumowanie

 

Aby odnosić sukcesy na rynku Catalyst, warto i trzeba się rozwijać w wielu kierunkach – analiza finansowa, prawo, kreatywna księgowość, windykacja, plotki na forach, jasnowidztwo, itp. Powiedziałbym nawet, że  z uwagi na liczbę defaultów rozwój ten jest nieunikniony, czy inwestor tego chce, czy nie :).
Ta książka pozwoliła mi zrobić krok do przodu, a mam nadzieję, że za sprawą tego bloga dołożyła również cegiełkę na Twojej drodze sukcesu, którego szczerze Ci życzę :). 
Ps. Artykuł nie jest sponsorowany i nie dostaję żadnego wynagrodzenia od sprzedanych książek.


Jeden komentarz - “Ustawa o obligacjach. Komentarz praktyków

Dodaj komentarz